Baby loopt op de buitenkant van zijn voet: normaal of niet?

Je baby zet zijn eerste stapjes en jij staat te kijken met een trotse lach — totdat je het opvalt: die kleine voetjes lijken naar buitten te draaien.

Of misschien loopt je kleintje juist op de buitenkant van de voet. Direct schiet je de paniek in de benen: is dit normaal, of moet je actie ondernemen?

Geen zorgen, je bent niet de enige ouder die zich hier zorgen om maakt. Laten we het hebben over wat er echt aan de hand is, wanneer je gerust kunt zijn, en wanneer het slim is om even rond te vragen.

Loopt je baby echt op de buitenkant van de voet?

Eerst even helderheid: als we het hebben over "op de buitenkant lopen," bedoelen we meestal dat de voet naar buiten draait tijdens het lopen. Dit wordt ook wel out-toed gait genoemd.

Het voelt misschien raar aan, maar in de meeste gevallen is het een volkomen normale fase in de motorische ontwikkeling van je kind.

Baby's en peuters zijn nog volop bezig met het ontwikkelen van hun evenwicht, spierkracht en coördinatie. Hun voeten zijn nog zacht, hun botten zijn nog flexibel, en hun onderbeenspieren zijn nog niet volledig ontwikkeld. Dat betekent dat hun looppatroon er in het begin gewoon wat slapper en onregelmatiger uitziet.

Hoe normaal is een afwijkend looppatroon eigenlijk?

Heel normaal, eigenlijk. In de eerste maanden nadat een kind begint te lopen, is variatie in het looppatroon een onderdeel van het leerproces. Kinderen moeten wennen aan de druk op hun voeten, aan het verdelen van hun gewicht, en aan het bewaren van evenwicht op twee benen.

Dat is best een uitdaging voor zo'n klein mensje! Volgens kinderfysiotherapeuten is het normaal dat kinderen in het begin:

• Op hun tenen lopen
• Met de voeten naar binnen draaien (intoeing)
• Met de voeten naar buiten draaien
• Regelmatig omvallen

Al deze variaties horen erbij en zijn onderdeel van het ontwikkelingsproces. De meeste kinderen groeien er vanzelf uit.

Wanneer is het tijd om in te grijpen?

Het belangrijkste signaal om in de gaten te houden is of het looppatroon verandert of juist hetzelfde blijft. In de eerste twee maanden na het beginnen met lopen is bijna alles nog normaal. Maar als je kind na die periode nog steeds exact hetzelfde afwijkende patroon vertoont — bijvoorbeeld altijd op de buitenkant, of altijd op de tenen — dan is het verstandig om contact op te nemen met een kinderfysiotherapeut.

Kortom: als het looppatroon na ongeveer 2 maanden nog steeds geen verbetering of variatie laat zien, is het tijd voor een check-up.

Dit geldt zowel voor buitenwaarts lopen als voor andere afwijkingen.

Wat zit er bij kinderen meestal achter buitenwaarts lopen?

De meeste gevallen van buitenwaarts lopen bij baby's en peuters hebben een aantal veelvoorkomende oorzaken. Hier zijn de belangrijkste:

Buitenwaarts gedraaide heup

Sommige baby's hebben een natuurlijke buitenwaartse draaiing in de heup. Dit komt vaker voor bij meisjes dan bij jongens.

Flexibele voeten en onontwikkelde spieren

De draaiing is meestal het gevolg van de positie in de baarmoeder en verbetert vaak vanzelf naarmate het kind groeit. Bij baby's zijn de voeten nog zacht en flexibel. De spieren in de benen en voeten zijn nog niet sterk genoeg om de voet in een perfecte positie te houden.

Het leerproces van lopen

Naarmate de spieren sterker worden, verbetert ook de stand van de voet. Lopen is een complexe vaardigheid. Je baby moet leren hoe gewicht te verdelen, hoe evenwicht te bewaren, en hoe zijn benen en voeten te coördineren. In die eerste fase kan het looppatroon er best ongelijk uitzien — en dat is gewoon onderdeel van het leren.

Wanneer moet je je echt zorgen maken?

Hoewel buitenwaarts lopen meestal onschuldig is, zijn er situaties waarin je extra alert moet zijn. Neem contact op met je huisarts of een kinderfysiotherapeut als je kind naast het buitenwaarts lopen ook één van de volgende dingen vertoont:

• Steeds pijn klaagt aan benen of voeten
• Regelmatig valt of moeite heeft met lopen na de leeftijd van 2 jaar
• Alleen op één voet afwijkt, terwijl de andere normaal loopt
• Moeite heeft met rennen, springen of traplopen op latere leeftijd
• Het afwijkende patroon erger wordt in plaats van beter

Deze signalen kunnen wijzen op een onderliggende aandoening die aandacht nodig heeft, zoals een heupprobleem of een neurologische oorzaak.

Gelukkig zijn zulke gevallen zeldzaam, maar het is altijd beter om het even te laten checken.

Wat kun jij als ouder doen?

De goede nieuws: in de meeste gevallen hoef je niets speciaal te doen.

Laat je kind blootsvoets lopen

Het lichaam van je kind regelt het vanzelf. Maar er zijn wel een paar dingen die je kunt doen om de ontwikkeling te ondersteunen:

Kies de juiste schoenen

Zodra het veilig is, laat je baby of peuter dan ook blootsvoets lopen. Dit helpt bij het ontwikkelen van de voetspieren en geeft het kind meer proprioceptie — oftewel gevoel voor waar het lichaam zich in de ruimte bevindt. Binnen op een veilige vloer is hierbij ideaal. Wanneer je schoenen koopt, let dan op een flexibele zool en voldoende ruimte voor de tenen.

Wees geduldig

Merken zoals Superfit, Ricosta en Ecco maken goede kinderschoenen die de natuurlijke voetontwikkeling ondersteunen.

Vermijd harde, rigide schoenen — die doen je kleintje geen goed. De belangrijkste tip van allemaal: wees geducht geduldig. De meeste kinderen groeien vanzelf uit hun afwijkende looppatroon. Hun lichaam is nog volop in ontwikkeling, en wat er nu raar uitziet, kan over een paar maanden helemaal veranderd zijn.

De kern: meestal niets om je zorgen over te maken

Als je merkt dat je baby op de buitenkant van zijn voet loopt, is de kans groot dat dit een volkomen normale fase is. In de eerste maanden van het lopen is variatie en afwijkingen gewoon onderdeel van het ontwikkelingsproces.

De meeste kinderen vertonen verbetering rond de leeftijd van 2 jaar. Maar — en dit is belangrijk — als het patroon na ongeveer 2 maanden nog steeds precies hetzelfde is, of als je andere zorgen hebt, aarzel dan niet om een kinderfysiotherapeut te raadplegen. Vroegtijdige opsporing is altijd beter dan wachten.

En laten we eerlijk zijn: het gevoel van geruststelling is ook al de moeite waard.

Dus adem even diep in, geniet van die eerste stapjes, en vertrouw op het feit dat het lichaam van je kind aan het werk is. In de meeste gevallen komt alles goed.